Τόποι : Αγία Παρασκευή

Ιστορία

Χωριό της περιοχής Τσιαρτσιαμπά, γνωστό με το ίδιο πάντα όνομα. Από την ονομασία του συμπεραίνεται ότι πρωτοσυστήθηκε ως χριστιανικό χωριό. Με την ίδια ονο­μασία είναι γνωστό οπωσδήποτε πριν το 1692 αφού μ' αυτό το όνομα αναφέρεται στην πρώτη γραφή του κώδικα Ζάβορδας. 
       Από διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα εικάζεται ότι ο ευρύτερος χώρος ήταν κατοικημένος από τα προχριστιανικά χρόνια, και πρέπει όλη του η ιστορία να συμπίπτει με την γενικότερη ιστορία της Αιανής και του περιγύρου. Ο συ­γκεκριμένος όμως συνοικισμός δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς συστήθηκε και συγκροτήθηκε σε οργανωμένο χω­ριό.
       Τα δάπεδα της Παλαιοχριστιανικής, ο παλιός Ναός και η κρύπτη της Αγίας Παρασκευής, μας οδηγούν στο συμπέ­ρασμα ότι υπήρχε οργανωμένος συνοικισμός αν όχι στη σημερινή του θέση, πάντως κάπου πλησίον, από τους χρό­νους αυτούς που ανάγονται στον 4ο-5ο αιώνα και που συ­νέχισε τη διαδρομή του μέχρι τους σημερινούς χρόνους. Το γεγονός εξάλλου ότι δε φέρει σλαβική ονομασία ούτε και τουρκοκατοικήθηκε κατά τα δύστυχα χρόνια του Οθωμανικού κράτους οδηγεί στην άποψη ότι οι σημερινοί του κάτοικοι είναι γνήσιοι κατά διαδοχήν απόγονοι των Ελλήνων κατοίκων τών αιώνων αυτών.
        Αμιγής ελληνοχριστιανικός οικισμός παρέμεινε καθ' όλα τα χρόνια της τουρκικής κατοχής, ως τσιφλίκι μπέηδων, τουλάχιστον κατά τον τελευταίο προ της απελευθέρωσης αιώνα, και μάλιστα κατά το 1872, σύμφωνα με έκθεση του Κ. Γουναρόπουλου στο περιοδικό ΠΑΝΔΩΡΑ, κατοικούσαν 12 οικογένειες. Ασφαλώς όμως πρόκειται για πατριαρχι­κές πολυμελείς οικογένειες του καιρού εκείνου με παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα.
      Ο σημερινός πληθυσμός ανέρχεται σε 677 κατοίκους περίπου (απογραφή 2001), αν και στα επίσημα Δημοτολόγια είναι γραμμένοι πιο πολλοί κάτοικοι, καθώς ένα κομμάτι ή μετανάστευσαν στο εξωτερικό ή μετακινήθηκαν προς τα αστικά κέντρα, με σκοπό να βελτιώσουν τη ζωή τους και να επι­στρέψουν. Αλλά όπως συμβαίνει και με τα άλλα χωριά μάλλον ξέμειναν οριστικά στους καινούργιους τόπους και μόνον η θύμηση τους γυρίζει νοσταλγικά στον παλαιό πάτριο χώρο. Βέβαια δεν έπαψαν να διατηρούν τα κτήματα τους οι περισσότεροι, να το επισκέπτονται, να διατηρούν μερικά πολιτικά δικαιώματα, να προσέρχονται σε κάθε εκλογές για να ψηφίζουν καθώς και στις πασχαλιές και στα πανηγύρια για να γιορτάζουν και να επιδίδονται σε παλιές εθιμικές εκδηλώσεις.
         Επαγγελματικά, οι όσοι μένουν στο χωριό, εργάζονται κυρίως ως γεωργοί και κτηνοτρόφοι. Καλλιεργούν κυρίως σιτηρά με καλή παραγωγή. Η γη τους είναι καρπερή με καλή από­δοση στα γεννήματα τους. Με τον αναδασμό του αγροκτήματος τους που έγινε το 1979 συγκέντρωσε ο κά­θε νοικοκύρης τα διάφορα διάσπαρτα μικροτεμάχια σε λίγα τεμάχια σε τρεις το πολύ τοποθεσίες και έγινε με τον τρόπο αυτό ευκολότερη η παρακολούθηση και η καλλιέργεια τους, ακοπότερη και αποδοτικότερη. Βέβαια κατά την αναδιανομή των κτημάτων παρατηρήθηκαν και διαμαρτυ­ρίες και έριδες και διαφωνίες που οφείλονταν μάλλον σε συναισθηματικούς λόγους, αλλά όλα ξεπεράσθηκαν.
              Αρκετοί είναι που εργάζονται και ως οικοδόμοι, ενώ δεν είναι λίγοι και οι όσοι παράλληλα με τη γεωργία εργάζονται και στα εργοστάσια της Δ.Ε.Η. και συμπληρώνουν έτσι ένα καλό εισόδημα. Το Δημοτικό σχολείο έχει 48 περίπου μαθητές και νηπιαγωγείο έχει 12 παιδιά. Το σχολείο είναι από τα μεγαλύτερα σε αριθμό μαθητών από όσα λειτουρ­γούν στα χωριά της επαρχίας μας. 
        Δε λείπει η σχετική πολιτιστική κίνηση. Ιδρύθηκε και λειτουργεί Μορφωτικός και Αθλητικός Σύλλογος. Αυτοί οι πο­λιτιστικοί σύλλογοι που αθρόα συστήθηκαν τελευταίως σ'όλα τα χωριά της επαρχίας, έχουν έναν ακαθόριστο γενικότερο σκοπό, να συμβάλλουν στην κάθε είδους ανάπτυξη του κάθε χωριού. Διαπιστώνουν και προβάλλουν τα διάφο­ρα προβλήματα, συνεργάζονται με την κοινότητα και τα άλλα τοπικά όργανα και δραστηριοποιούν τους κατοίκους για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Ενίοτε όμως με άστοχες επεμβάσεις και παράλογες απαιτήσεις ή ενέργει­ες δημιουργούν αντιδικίες και έριδες, διασαλεύουν την τάξη και γεννούν προβλήματα. Γενικώς ζωντανεύουν και ωφελούν τον τόπο, όπου υπάρχουν νουνεχείς και ικανές διοικήσεις.
      Από 35ετίας περίπου ηλεκτροδοτήθηκε και κατασκευά­σθηκε εσωτερικό δίκτυο ύδρευσης. Υπάρχει τακτική συ­γκοινωνία, ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι, αυτόματα τηλέφωνα και όλα τα σύγχρονα τηλεοπτικά μηχανήματα ενημέρω­σης και ψυχαγωγίας. Πολλά καινούργια σπίτια κτίσθηκαν με σύγχρονα οικοδομικά υλικά και σύγχρονες προδιαγρα­φές και η καλλιέργεια των κτημάτων γίνεται με όλα τα σύγχρονα γεωργικά μηχανήματα.
         Η νοοτροπία των χωριανών, η συνηθισμένη των εντο­πίων κατοίκων της περιοχής. Εργατικοί, προοδευτικοί, κα­λοί οικογενειάρχες και νοικοκυραίοι, παραδοσιακοί, άγρυ­πνοι στις εργασίες τους, λίγο εριστικοί και απαιτητικοί, κα­λοί και συνεπείς στις συναλλαγές, πρόσχαροι στις συνα­ναστροφές , ένθερμοι στα πολιτικά πράγματα με τα οποία ασχολούνται κατά τρόπον ελληνικό.

Πολιτισμικά Στοιχεία

·       ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ

Το χωριό μας έχει μια υπέροχη και αξιέπαινη χορευτική ομάδα που κάνει κάθε φορά υπερήφανο το χωριό μας. Έχει ταξιδέψει σε πολλά μέρη και έχει χορέψει σε κάθε εκδήλωση. Κάθε χρόνο προστίθενται και καινούργια μέλη και η ομάδα όσο περνάει ο καιρός και μεγαλώνει  όλο και περισσότερο.

 Σε κάθε εκδήλωση ακόμα και αυτές που διοργανώνει το χωριό όλοι οι κάτοικοι και οι επισκέπτες που έρχονται για να παρακολουθήσουν τις εκδηλώσεις μένουν ευχαριστημένοι με το θέαμα. Στην ομάδα υπάρχει ένα αίσθημα ομαδικότητας και συνεργασίας καθώς τα παιδία αισθάνονται σαν μια οικογένεια και έχουν τον χοροδιδάσκαλό τους σαν πατέρα.

·       ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ

Το χωριό μας εκτός από το μορφωτικό σύλλογο έχει και αθλητικό σύλλογο που περιέχει την κύρια ομάδα Μ.Α.Π.Σ  που περιλαμβάνει αγόρια με μεγάλες ικανότητες στον τομέα του ποδοσφαίρου αλλά και μικρότερες ομάδες με παιδιάς μικρότερης ηλικίας που ακόμα μαθαίνουν. Υπάρχουν ικανοί προπονητές με μεγάλη πείρα που εκπαιδεύουν τα παιδιά ώστε να γίνουν όταν μεγαλώσουν καλοί παίκτες. Η ομάδα Μ.Α.Π.Σ έχει λάβει μέρος σε πολλούς αγώνες και έχει σε μεγάλο ποσοστό πολλές νίκες αλλά και σε ένα μικρό ποσοστό ήττες.

·       ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΟΝ

Πρόκειται για μια ομάδα νέων ως επί των πλείστων αποφοίτων Παν/μίου και ΑΤ.Ε.Ι που δημιουργήθηκε  το καλοκαίρι του 2012 με στόχο να συμβάλλει στην ανάπτυξη και εξέλιξη του χωριού μας. Αρχικά, η ομάδα αποτελούνταν από λίγα άτομα όμως με το πέρασμα του χρόνου όλο και περισσότερα μέλη ενδιαφέρονται να προστεθούν στην ομάδα μας και να προσφέρουν ανιδιοτελώς τις υπηρεσίες τους. Πρώτη εκδήλωση της νεοσύστατης ομάδας θεωρείται το 1^ο  τουρνουά ποδοσφαίρου 6χ6(Ιούλιος - Αύγουστος 2012) που επισφραγίστηκε με μεγάλη επιτυχία. Ο κόσμος του χωριού αγκάλιασε το γεγονός, δίνοντας δύναμη στα παιδιά της ομάδας ώστε να συνεχίζουν να προσπαθούν και να αγωνίζονται για τη πρόοδο των συγχωριανών τους και του τόπου τους εν γένει. Από τότε και έπειτα η εθελοντική ομάδα συμμετέχει με τα μέλη της ενεργά σε διάφορες δραστηριότητες όπως δενδροφυτεύσεις, εθελοντικές αιμοδοσίες, καθαρισμό των χώρων του χωριού, καθώς και στη διοργάνωση διαφόρων δραστηριοτήτων του χωριού. Η ομάδα είναι ανοιχτή σε όλους και όποιος επιθυμεί μπορεί να γίνει μέλος της και να συνεισφέρει με όποιο τρόπο μπορεί.

·       ΤΟΥΡΝΟΥΑ 6Χ6

Στο 1^ο τουρνουά ποδοσφαίρου 6χ6 καταφέραμε να συσπειρώσουμε όλο το χωριό, στο οποίο χαρίσαμε στιγμές ανεπανάληπτες, αθλητικού και ψυχαγωγικού ενδιαφέροντος. Νέοι και νέες του χωριού εργάστηκαν με μεράκι και αυτοθυσία διοργανώνοντας άψογα τη συγκεκριμένη εκδήλωση και προβάλλοντας, σε μικρές και μεγάλες ηλικίες, αρετές και ιδεώδη του αθλητισμού και όχι μόνο όπως: την ευγενική άμιλλα, τη θέληση, την πρωτοβουλία, την αγωνιστικότητα, την πίστη στην επιτυχία και την ομαδικότητα. Η προσέλευση του κόσμου ήταν πολύ μεγάλη και το ενθαρρυντικό ήταν πως δεν περιοριζόταν μόνο σε κατοίκους του χωριού αλλά αφορούσε  ανθρώπους από ολόκληρο το νομό της Κοζάνης. Όλος αυτός ο κόσμος, μάλιστα, δεν παρακολουθούσε παθητικά αλλά συμμετείχε ενεργά φωνάζοντας συνθήματα και εμψυχώνοντας την ομάδα που υποστήριζε κάθε φορά. Κορίτσια του χωριού ντυμένα μαζορέτες διασκέδαζαν με τα δημιουργικά και πρωτότυπα χορευτικά τους  τον κόσμο. Στα διαλείμματα  υπήρχε πάντα μουσική επένδυση, ενώ οι αγώνες σχολιάζονταν από διάφορα μέλη της εθελοντικής ομάδας νέων.  Στο τέλος της διοργάνωσης, απονεμήθηκαν μετάλλια και κύπελλο  ενώ παράλληλα δημιουργήθηκε και μια μικρή φιέστα για τη νικητήρια ομάδα.

·       ΡΑΔΙΟ ΕΟΝ

Μια υπέροχη ιδέα δόθηκε από τα μέλη την εθελοντικής ομάδας ΕΟΝ. Αποφάσισαν να εκπέμπουν ραδιοφωνική εκπομπή στο διαδίκτυο. Η ραδιοφωνική εκπομπή αποτελείται από 3 πολύ ικανά και έξυπνα αγόρια.Ήθελαν να ενημερώνουν τους κάτοικους του χωριού για τα νέα του χωριού αλλά και θέματα που το αφορούν. Εκτός από ενημερωτική είναι και ψυχαγωγική καθώς βάζει τραγούδια και ελληνικά και ξένα, λένε ανέκδοτα καθώς και γρίφους που δίνει την δυνατότητα στους ακροατές να σκεφτούν, να λύσουν και ίσως να κερδίσουν και μοναδικά δώρα. Επίσης δίνει την δυνατότητα στους ακροατές να μιλήσουν στην εκπομπή μέσω του τσατ και μέσω επίσκεψης που μπορούν να κάνουν στο στούντιο και να ακουστούν ζωντανά.